Frits Dijcks schreef in Jegens en Tegens, een onafhankelijk online magazine over hedendaagse beeldende kunst, een artikel over jonge kunstenaars in Leiden. Zijn conclusie is dat daar in Leiden weinig plek voor is. “Het is geen stad voor de Jonge Rembrandt. Wel voor de dode Rembrandt.” Leiden is in last wat hem betreft. Als je het uitgebreide artikel leest, zou je echter ook een heel andere conclusie kunnen trekken. Bijvoorbeeld: Leiden kan trots zijn op haar kunstenaars, in Leiden is namelijk veel hedendaagse kunst te ontdekken.


Rembrandt hoeft niet dood te worden verklaard om het licht van jonge Rembrandts te zien. Het is niet voor niets dat Leiden dweept met haar jonge Rembrandt. Het is een eer om in dezelfde stad te wonen als de opgroeiende wereldberoemde schilder. De meesten van ons identificeren zich graag met bekende mensen. We vertellen ook met trots dat we naast Erik Olijerhoek of Jochem Myjer wonen. Het spreekt tot de verbeelding.

Er zit echter wel een smet op de naam Rembrandt. Die zet Leiden commercieel in om toeristen te trekken. Rembrandt is voor Leidenaren inmiddels het symbool van toerisme in plaats van kunst geworden. Daarmee is een mooie kans om hedendaagse Leidse kunstenaars als jonge Rembrandts naast de oude Rembrandt te presenteren voorbij gegaan. Het is een politieke keuze geweest. Wie wil je zijn? Nu is Leiden de stad van ontdekkingen, met de doelstelling toerisme voor musea en aandacht voor wetenschap voorop. Ooit was Leiden de stad van vluchtelingen. Dordrecht, Nijmegen en Den Bosch noemen zichzelf cultuurstad. Zo noemt Leiden zich nog niet hardop.

Of bedoelde Dijcks toen hij over de dode Rembrandt schreef niet Rembrandt, maar de oudere hedendaagse kunstenaars? Dat er alleen plek is voor hen? Dat wil ik niet geloven. Het doet er niet toe of je jong bent of oud. Oude kunstenaars kunnen heel hedendaags werk maken en andersom. Als je opvalt, is er een plek om te exposeren.

In Leiden zou geen podium zijn voor kunst. Als je groot wil worden moet je Leiden verlaten. Tja, Leiden is nu eenmaal een kleine stad en de markt is beperkt. Als je ambitieus bent, zul je over de grenzen van de stad heen moeten kijken, en verder. Theo van Doesburg bleef ook niet heel lang in Leiden. Armin van Buuren draait niet meer in Next op de Langebrug.

Maar Leiden in last omdat er geen podium is voor kunst? In het artikel worden er naast de Lakenhal heel wat genoemd. Ik herhaal ze niet, want daarmee doe ik de andere die Dijcks vergat tekort, want er zijn er nóg meer en in café’s en barren zijn ook exposities te zien. Het zijn stuk voor stuk plekken waar mensen hun nek uitsteken voor kunst. Vaak doen ze dat ook nog eens onbezoldigd of voor een vergoeding die niet in verhouding staat tot de hoeveelheid werk die de organisatie ervan met zich meebrengt. Al deze plekken in een dag bezoeken lukt je niet. In twee dagen ook niet. Tijdens de jaarlijks terugkerende Kunstroute blijkt telkens weer hoe rijk Leiden is aan hedendaagse kunstenaars, jong en oud. Natuurlijk, de één valt meer op dan de ander. Sommigen hebben veel talent en anderen werken hard. Niets gaat namelijk vanzelf.

Wat nog gaat helpen is de nieuwe Leidse cultuurvisie. Daarin spreekt de gemeente Leiden heldere ambities uit over “een sterke culturele basisinfrastructuur”, “de bijdrage van cultuur aan het bereiken van maatschappelijke doelen” en “kennis en cultuur die samen de stad maken”. Dat helpt niet alleen beeldend kunstenaars overigens, maar alle cultuurmakers. Leiden kiest nu voor cultuur. Wat je zegt moet je ook doen. De tijd is rijp voor Leiden om hardop en trots te vertellen over de cultuurstad met haar vele hedendaagse kunstenaars en cultuurpodia. Daarmee wordt het toegankelijker en gemakkelijker te ontdekken.

Erik Olijerhoek is sociaal cultureel ondernemer en Leidenaar. In deze terugkerende rubriek schrijft hij over wat hij ziet en hoort in de Leidse cultuursector, bloedserieus met een knipoog.

Foto: Leonie van der Helm

Erik Olijerhoek

Erik Olijerhoek

INTERVIEWS, DE BUURT IN

Andere berichten

Anne van den Dool
oktober 31, 2022
Anne van den Dool
september 19, 2022
Anne van den Dool
augustus 10, 2022