Het Festival van het Andere Theater (FAT) beleeft dit jaar haar tweede editie. Opgericht vanuit Theater de Generator en Theater Ins Blau heeft dat woord ‘andere’ meerdere betekenissen. ‘Andere’ slaat op de inhoud van het theater: experimenteel, maatschappelijk betrokken en ongebruikelijk in vorm, bijvoorbeeld door het publiek zelf te laten meedoen. Maar nog meer dan dat slaat ‘andere’ dit jaar vooral op locatie en beoogd bereik. FAT trekt de wijken in om de Leidenaren daar kennis te laten maken met theater buiten de schouwburg, buiten de gebaande paden. Om dat te bereiken is Sterre de Vries momenteel als kwartiermaker bezig om de wijken te verkennen, om te ontdekken wat daar speelt en hoe theater daarop zou kunnen aansluiten.

LeidsCement: Kwartiermaker, wat houdt die taak in?

Sterre: ‘Ik vind het zelf een enorm fijn woord. Het komt uit het militaire veld en betekent dat je het terrein gaat verkennen. Je kijkt of het veilig is, maar vooral wát er is. Je komt terug met die informatie en gaat op basis daarvan een strategie bedenken. Zo zie ik ook mijn taak bij FAT. We willen het theater en de maatschappij dichter bij elkaar brengen. Die instelling nemen Theater Ins Blau en De Generator altijd wel mee in hun programmering, maar met dit festival organiseren we een weekend waarin dat echt centraal staat. Ik ben nieuwsgierig naar de culturele en creatieve interesses van mensen die niet vaak naar schouwburgtheater gaan.’

Klinkt als een flinke operatie. Hoe ga je daarmee aan de slag?

‘Wat ik nu aan het doen ben is lekker de hele tijd de wijken in trekken, kijken wie ik tegenkom op straat en mensen spreken. Een soort interviews eigenlijk, maar dan in de vorm van ‘mag ik met jou eens door jouw buurt lopen?’. Ik kom zelf uit Amsterdam en dat is eigenlijk wel fijn want het betekent dat ik deze plekken nog niet ken en ook geen vooroordelen heb. Iedere week spreek ik zo’n vijf mensen en langzamerhand begin ik thema’s te herkennen, dingen waar mensen vaak over spreken.’

FAT
For Iternity van Katja Heitmann in het Rembrandtpark op FAT in 2019

Wat is bijvoorbeeld zo’n thema?

‘Izaak Zwartjes, die als kunstenaar hutten en schuilplaatsen maakt in de publieke ruimte, sprak ik over terugtrekken, verschuilen of onzichtbaar zijn. Sindsdien vraag ik alle mensen of ze liever gezien worden of juist anoniem willen zijn in de stad. Ik sprak bijvoorbeeld Jaap uit de Merenwijk, die het heel belangrijk vindt om te weten wie er in zijn straat woont. Als je als buren langs elkaar heen leeft en ’s avonds herrie hoort, hoor je alleen maar herrie in plaats van een persoon. Als je elkaar kent en weet wat er in elkaars leven speelt, hoort zoiets er gewoon bij. Dat vond ik heel mooi.

Hoe ga je hiermee een theaterfestival neerzetten?

Dat doen we op verschillende wijzen. Een deel van de programmering wordt gebaseerd op mijn onderzoek en natuurlijk hopen we te kunnen werken met makers uit deze wijken zelf. Daarbij programmeren we verschillende werken die goed passen bij de wijken doordat ze in de openlucht plaatsvinden of soms zelfs echt ervaringstheater zijn. Bijvoorbeeld een stuk van Edit Kaldor. Daarbij krijg je een app in je telefoon, je zet je koptelefoon op en krijgt aanwijzingen die je op een wandeling sturen. Een theaterervaring die helemaal in de openbare ruimte plaatsvindt, die je helemaal solo kunt beleven maar waarbij je tegelijkertijd ook een acteur bent. Mensen zien jou bewegen waardoor je zelf onderdeel van een voorstelling wordt.’

Natuurlijk wil je dat alle mensen die je nu spreekt straks allemaal het festival bezoeken. Is dat iets waar je nu al mee bezig bent?

‘Nog niet zo veel eigenlijk, behalve dat ik soms voorbeelden noem waarvan ik hoop dat ik ze ermee aanspreek. Ik sprak Trudy die werkt in het buurthuis in De Kooi. Zij woont daar al haar hele leven, kwam in het buurthuis vroeger knutselen en werkt er nu als sociaal beheerder. Zij vertelde mij dat de bingo daar een groot evenement is, een moment waarop iedereen bij elkaar komt en plezier heeft. Dan schets ik haar een situatie: als we op het Kooiplein een bingomolen zetten ter hoogte van twee verdiepingen, wat zou er dan gebeuren? Dat is fantaseren over wat er in zo’n buurt nu écht zou passen en hoe we mensen samen kunnen brengen. Ik hoop echt dat alle mensen die ik op deze manier spreek straks ook komen kijken. Dat doe ik zelf ook als er iets gebeurt in mijn straat. Al staan we even allemaal op het balkon, dat zou ik al heel mooi vinden.’

PS Jong in Theater De Generator op FAT in 2019

Is er iets dat je echt verrast heeft in de Leidse buurten?

‘Ik was met Jaap in de Merenwijk, in een gebied waarvan hij zei dat de bewoners veel contact hebben met elkaar. De sfeer die hij beschreef was heel gezellig en gemoedelijk, ik zag vooral een buurt die er héél grauw en onaangenaam uitzag. Totdat we opeens een rijtje zagen waarop drie huizen demonstratief rood, roze en geel waren geschilderd. Dat vond ik een heel mooi beeld. Huizen die van buiten heel uitgesproken zijn, de mensen die daar wonen wil ik graag spreken.’

Als mensen een goed verhaal voor je hebben, kunnen ze je dan uitnodigen?

‘Ja, ik wil heel graag rondgeleid worden! Laat me jouw buurt zien, met alle pareltjes of juist hele andere dingen. Het festival gaat waarschijnlijk plaatsvinden in de Merenwijk, De Kooi en De Waard. In dat gebied willen we een route uitstippelen, dus ik hoor graag van mensen die daar wonen, ooit woonden of er hoe dan ook goede verhalen over hebben. Dat mogen zeker ook verhalen van vroeger zijn. Liefst loop ik samen een rondje, maar een gesprek via Zoom is ook goed.’

Geef jij Sterre graag een rondleiding in jouw wijk? Aanmelden kan door te mailen naar Sterre@fatleiden.nl of via Facebook.

Sophie Jansen

Sophie Jansen

Andere berichten

leidsCement
juni 12, 2021
Sophie Jansen
juni 10, 2021
leidsCement
juni 9, 2021