Een opera over een vrouw die alles achterlaat om de man met wie ze geobsedeerd is naar de andere kant van de wereld te volgen. Het had een klassieker kunnen zijn, maar het is de moderne opera Adèle Hugo die vrijdag in Theater de Generator te zien is. Adèle Hugo (1830-1915), dochter van schrijver Victor Hugo, ontmoette de Engelse officier Albert Pinson en volgde hem naar Halifax, Nova Scotia, in de hoop met hem te trouwen. Die droom werd nooit waarheid. Cinzia Nistico componeerde de opera en schreef de tekst, grotendeels gebaseerd op originele dagboeken en brieven van Adèle Hugo. Wij spraken Cinzia over haar inspiratiebronnen en over de manier waarop we onze eigen realiteit kunnen creëren.

LeidsCement: Je bent componist maar schreef voor deze opera ook de tekst. Hoe kwam dat tot stand?

Cinzia Nistico: ‘Ik wilde altijd scenarist worden, maar destijds studeerde ik al muziek en gebeurde het dat ik componist werd. Mijn interesse in het vertellen van verhalen is echt altijd gebleven. Zo raakte ik geïnteresseerd in projecten waarbij ik niet alleen de componist ben maar ook een concept kan uitwerken, zodat ik het verhaal ook visueel en op andere manieren kan vertellen. Daarbij is cinema een grote inspiratie voor me.’

Dat cinematische element zien we terug in de opera waarbij vier projectoren op het podium staan. Welke rol vervullen die projectoren?

‘Esther Urlus is een geweldige visuele kunstenaar en zij introduceerde het concept van de projectoren. Wat we hiermee doen is het verhaal deconstrueren. Er zijn zo’n vijftig filmrollen en gedurende de performance vervangt Esther deze live, waarbij ze een zekere choreografie volgt. Dat is heel intensief, ik raad iedereen die komt kijken aan om daar goed op te letten. Het resultaat is een duet tussen haar en mijzelf waarbij ik steeds moet zien wat zij doet en mijn muziek daar live op moet toepassen.’

Hoe ontstond het idee om het verhaal van Adèle Hugo te vertellen?

‘Mijn eerste kennismaking met haar was in de film L’Histoire d’Adèle H. van François Truffaut. Daarna las ik een biografie van Adèle, geschreven door Leslie Smith Dow, met wie ik later ook contact heb gehad. Zo leerde ik dat Adèle zelf ook componist was en heel veel schreef. In eerste instantie wilde ik de opera helemaal maken met originele teksten uit haar dagboeken, maar wat me het meest interesseert in haar leven zijn de jaren die ze doorbracht in Halifax. Ik weet dat ze ook in die tijd veel schreef en dus probeerde ik die teksten te vinden maar Leslie vertelde me dat dat onmogelijk zou zijn. Waarschijnlijk hebben haar nazaten die dagboeken en willen ze die niet openbaar maken. De tekst van de opera is nu deels origineel van Adèle en deels door mij geschreven. Alles is wel gebaseerd op feiten, ik heb niets aangepast.’

Waarom is juist Adèle zo’n goed onderwerp voor een opera?

‘In mijn projecten behandel ik graag de verschillende manieren waarop verschillende mensen de werkelijkheid kunnen benaderen. De manier waarop Adèle Hugo dat deed was op zijn zachtst gezegd extreem. Toen ze nog in Engeland woonden heeft Pinson haar ooit ten huwelijk gevraagd maar weigerde ze, vanuit een feministisch ideaal tegen het huwelijk. Ze was een mooie vrouw en kreeg in haar leven verschillende aanzoeken maar wees deze altijd af. Tegelijkertijd raakte ze verstrikt in dit verhaal dat eerder het tegenovergestelde van feminisme is: alles opgeven om een man te volgen.’

Een tegenstelling waar je zelfs als moderne vrouw nog weleens mee te maken krijgt.

‘Om destijds als vrouw te zeggen “ik wil dit en dus ga ik zorgen dat ik het krijg” was op zichzelf al een provocatie, anderzijds maakte ze zichzelf praktisch kapot in haar verlangen naar deze man. Toen ze naar Halifax vertrok was ze geen jonge vrouw meer: ze was 33, wat destijds praktisch middelbare leeftijd was. Daar komt nog bij dat ze een maandlang in haar eentje reisde om de oceaan over te steken… dat was dapper en toont een vorm van onafhankelijkheid. Meer dan het feit dat ze deze man volgde is het voor mij vooral het feit dat ze deze obsessie had. Hoeveel ze bereid was op te geven vanuit haar overtuiging dat dit haar lot was. Ze bouwde haar eigen realiteit en maakte een narratief van haar eigen leven, eigenlijk is dat heel artistiek. Haar leven was haast een performance. Ze verzon dat ze met hem trouwde, zwanger raakte, ze wilde zelfs een hypnose-artiest inhuren om hem te overtuigen zijn leven met haar te delen.’

Eerlijk, ik mag haar wel.

‘Het was ontzettend over the top! Dit is geen verhaal over liefde, het gaat over bewijsdrang. Ze ging recht op haar doel af en wilde laten zien dat ze kon krijgen wat ze verlangde. Ze was een rebel in een tijd waarin met van vrouwen verlangde dat ze afwachtten tot een man met ze kwam trouwen. Adèle deed alles precies andersom en was ervan overtuigd dat dat de juiste benadering was. Het echte verhaal loopt niet goed af: uiteindelijk keerde ze terug naar Parijs en ging daar direct naar het psychiatrische ziekenhuis waar ze uiteindelijk overleed. In de opera besteed ik daar niet teveel aandacht aan omdat haar ‘gekte’ wellicht gebruikt kan worden om alles wat ze deed te categoriseren. Dat vind ik te gemakkelijk.’

Adèle Hugo is op vrijdag 8 oktober te zien in Theater de Generator. Kijk hier voor meer informatie en tickets.

Sophie Jansen

Sophie Jansen

Andere berichten

leidsCement
oktober 11, 2021
Sophie Jansen
oktober 7, 2021
Kavian Mirzaei
oktober 6, 2021