Het woord ‘crisis’ vindt zijn oorsprong bij het Griekse ‘kretein,’ dat ‘beslissing’ of onderscheid’ betekent. Een crisis is een moment van de waarheid, waarop beslissingen met grote gevolgen worden genomen. 

De wereld van kunst en cultuur lijkt door de coronacrisis stil te liggen. Niets is minder waar natuurlijk, kunst en cultuur bewegen altijd door en bloeien wellicht zelfs op onder zware omstandigheden, maar vast staat dat de sector een zware klap te verduren krijgt. De beslissingen die we nu maken zijn van groot belang en zullen een lang effect hebben. In deze serie spreekt met Rosanne Schot met kunstenaars over het kruispunt waarop ze zich nu bevinden, de invloed die dit moment heeft op hun creativiteit en hun visie op de toekomst.

Hoe heeft de crisis invloed op je werk en creativiteit?

‘Het heeft een forse invloed en die is tweeledig: Aan de ene kant is het rigoureuze invloed, mijn werk bestaat uit contact met andere musici, acteurs en het publiek. Het is een extreme verandering. Je bent normaal constant in verbinding met anderen in dit beroep door met elkaar in een te ruimte zijn en je tot elkaar te verhouden. Dat mis ik ook het meest. Aan de andere kant is er veel coulance vanuit werkgevers en fondsen om de geplande optredens in een andere vorm online te doen. Met mijn muziektheatercollectief KASSETT zijn we thuis audio en video aan het opnemen en plaatsen we fragmenten online onder de noemer STRANDThuis. Voor PS Theater maakte ik onlangs de video-podcast De zaak Post.

Je bent normaal 80% van je tijd aan het organiseren en nu nog meer omdat alles digitaal moet. Ik ben heel blij dat ik nog werk heb en dat opdrachtgevers mee willen werken. Ook mis je een gedeelte van de creativiteit die normaal vrij ontstaat. Nu is alles is gepland en er is te weinig spontaan contact. Alles is gemaakt voor een scherm maar het echte contact en de reacties van het publiek die mis je nu. Het komt ook bij een publiek anders binnen. Achter een scherm kun je toch meer ‘uitstaan’ dan wanneer je in een zaal zit.’ 

Voel je druk om juist productief te zijn door deze crisis?

‘Eerst overlevingsmodus. Eerst kijken hoe je je werk nog wel kan voortzetten. Ik geloof eigenlijk niet dat ik nu al de rust en de tijd heb om geniaal materiaal te maken. Het is te druk dus die ruimte voor een nieuw album is er nog niet. In deze fase waarbij er nog veel onzekerheid is over hoe het de komende tijd eruit gaat zien is het echt heel moeilijk om de inspiratie voor nieuw materiaal te vinden. Het is een schijnwaarheid dat er nu rust en ruimte is. Er is stress door een lege agenda in de zomer en financiële onzekerheid. Corona is geen geplande sabbatical. Het gebeurt bij sommige mensen wel maar bij mij nog niet. Wel hoop ik dat het op een gegeven moment gebeurt, dat je je over kan geven en nieuwe creatieve stromen vindt.’

Release album Idyllen in de Aalmarktzaal, Leiden

Welke effecten denk je dat dit gaat hebben op de cultuursector?

‘Ik durf geen voorspellingen te doen behalve dat we naar een 1,5 meter samenleving gaan. Zoals Ramsey Nasr zei:  Het is niet rendabel om dat in theater te doen. De steun van het kabinet is fijn maar het is niet genoeg. De hele sector vreest ervoor maar ik wil niet klagen om te vermijden dat we een imago creëren dat we maar onze hand ophouden. Er is echter al zoveel bezuinigd dus er is geen vet op de botten om op in te teren. Het is toch lastig om duidelijk te maken waarom cultuur zo belangrijk is. Er is gelukkig veel onderlinge betrokkenheid in Leiden en de lijntjes zijn kort. De theaters in Leiden zijn goed verbonden met elkaar en met hun makers. Toch zijn zelfs de meest succesvolle theaters helaas heel kwetsbaar.

Ik heb er geen spijt van dat ik heb gekozen voor deze carrière. Het helpt niet dat we nu in een nieuwe crisis terecht zijn gekomen. Het is heel zwaar en je moet het heel zeker weten. Daar moet je eerlijk over zijn tegen de nieuwe generatie. Deze periode vraagt gewoon weer een hele nieuwe vorm van veerkracht. We moeten niet de hoop verliezen.’ 

Wat zou jij graag willen vasthouden uit deze periode en ben je tot nieuwe inzichten gekomen?

‘Tot nu toe meer inzichten in de privésfeer. Ik ga nu sneller een uur in het duin fietsen en tijd maken om mijn hoofd te legen. Je opties zijn gelimiteerd maar dat is eigenlijk wel fijn. In de tweede week van de lockdown heb ik voor thuis een studiomicrofoon en mixer gekocht, dat vind ik wel heel leuk om te doen. Dat wilde ik al doen maar is door de corona versneld. Ook is het te gek dat we digitale vormen hebben weten te vinden voor de voorstellingen die we anders hadden gemaakt. We blijven toch zichtbaar blijven en de thematiek die we aansnijden kan zo alsnog naar het publiek worden gebracht.’

Wie of wat inspireert je op dit moment?

‘Ik ben geïnspireerd door gezelschappen die door durven te werken. Verder kijk ik graag de Vandalen serie op Youtube. Het gaat over een club acteurs, scenaristen en editors die een serie maken vanuit huis. Hij is goed is gescript en goed gefilmd. Het is te gek dat ze dat bedacht hebben. Iedereen doet z’n best om zichtbaar te blijven en je publiek iets te blijven geven. De grootste angst onder kunstenaars is dat je je zichtbaarheid verliest. Niet enkel dat je niet gezien wordt, maar dat je wat je te zeggen hebt en de kracht die daar vanuit gaat niet langer naar het publiek kan overbrengen. Het gaat niet alleen om inkomen maar ook over je bestaansrecht op het moment dat je niet kan overbrengen wat je te bieden hebt.’

Rosanne Schot

Rosanne Schot

HISTORICUS, DIGITAL ART

Andere berichten

leidsCement
juni 5, 2020
Christiaan van Minnen
juni 5, 2020