Het woord ‘crisis’ vindt zijn oorsprong bij het Griekse ‘kretein,’ dat ‘beslissing’ of onderscheid’ betekent. Een crisis is een moment van de waarheid, waarop beslissingen met grote gevolgen worden genomen. 

De wereld van kunst en cultuur lijkt door de coronacrisis stil te liggen. Niets is minder waar natuurlijk, kunst en cultuur bewegen altijd door en bloeien wellicht zelfs op onder zware omstandigheden, maar vast staat dat de sector een zware klap te verduren krijgt. De beslissingen die we nu maken zijn van groot belang en zullen een lang effect hebben. In deze serie spreekt met Rosanne Schot met kunstenaars over het kruispunt waarop ze zich nu bevinden, de invloed die dit moment heeft op hun creativiteit en hun visie op de toekomst.

‘We organiseren nu Dansblok Deliveries, waarbij je dans op locatie kunt boeken. Al onze live optredens zijn gecanceld en online streamen is toch niet hetzelfde. Voor onszelf is het contact met het publiek belangrijk en voor het publiek dat je ook de energie van de performers voelt. We hebben er nu al 55 Deliveries gehad en het gaat vrij goed. Veel mensen vinden ons door mond op mond reclame en via social media. Het is echt heel fijn om te doen, mensen geven het als cadeau aan ouders op leeftijd bijvoorbeeld. Op die manier heb je toch het gevoel dat je even samen bent met je familie of buren onderling. Het brengt veel verbondenheid en dankbaarheid. Er is veel directer contact publiek dan dat je normaal in een theater zou hebben. We komen nu eigenlijk juist dichterbij.’

Hoe heeft de crisis invloed op je werk en creativiteit?

‘Ik merk dat het een beetje met ups and downs gaat. Aan de ene kant brengt de situatie veel creativiteit maar aan de andere kant loop je tegen dingen aan die gewoon echt niet kunnen. Omschakelen naar digitaal kost veel tijd om de juiste manieren te vinden. Danslessen en repetities via Zoom werken niet echt lekker omdat er steeds een vertraging in beeld en geluid zit. Is het slim om al je werk online te zetten? Is er dan nog een reden om ons offline op te zoeken? We zijn een dansfilm aan het maken maar dat vereist ook een groepsstuk, mogen we daarvoor straks al bijeen komen?’

DansBlok Deliveries in een Leidse achtertuin.

Voel je druk om juist productief te zijn door deze crisis? 

‘Mijn automatische reactie op de maatregelen was: hoe kunnen we het meeste uit deze tijd halen? Als creatieve freelancer ben je gewend aan een dag volgeramd met afspraken en 18 verschillende projecten. Dat is de situatie sinds we afgestudeerd zijn. Je zoekt die druk ook vanzelf op eigenlijk. Het is nu bonustijd en dat zorgt voor een gevoel dat er iets geproduceerd moet worden terwijl dat helemaal niet moet. Toch word ik er heel gelukkig van om nu wel dit te hebben opgezet.

Of het gezond is is een andere vraag. Ik ga er in vlagen verschillend mee om, ik ben blij dat ik voor sommige dingen meer tijd heb. Anderzijds moet ik mezelf als bedrijf in leven te houden. Wel heb ik het idee dat we nu nieuw publiek bereiken. We zijn met 5 dansers en rouleren de Deliveries. Een gedeelte van de opbrengst gaat naar het Rode Kruis wat tot nu toe al €2100 voor het goede doel heeft opgeleverd. Verder heb ik houvast aan het feit dat we een groep zijn. We meeten wekelijks en er is een klankbord voor alle beslissingen.’

Welke effecten denk je dat dit gaat hebben op de cultuursector?

‘Ik houd mijn hart vast. Dit is voor veel theaters en gezelschappen rampzalig. Theaters gaan vast niet open voor 1 september. DansBlok is klein en we doen veel in eigen beheer dus de financiële gevolgen vallen nog wel mee in vergelijking met grote gezelschappen. In het komende jaar gaan waarschijnlijk veel kunstenaars zoeken naar manieren waarop de 1,5 meter samenleving werkt. Voor de choreografie van onze dansfilm hebben we op afstand van elkaar moeten creëren en repeteren en het was lang onduidelijk met hoeveel mensen we samen mochten zijn om deze op te nemen.

We zoeken in Leiden altijd naar samenwerking met verschillende kunstenaars, wat soms wel werkt en soms niet. De lijntjes worden korter. Zo hebben we net voor Museum De Lakenhal een dansfilm gemaakt over hoe je met 1,5 meter afstand van elkaar een museum kan bezoeken. Iedereen werkt altijd een beetje op z’n eigen eilandje en het is niet alsof we in alles samen hoeven op te trekken. Ik denk dat we nu als Leidse cultuurscene kunnen laten zien dat we creatief en veerkrachtig zijn.’

Rosa bij CultHelden in de Leidse Schouwburg.

Wat zou jij graag willen vasthouden uit deze periode en ben je tot nieuwe inzichten gekomen?

‘Ik vind het bijzonder dat er naast dingen zoals gezondheid nog steeds veel behoefte is aan kunst. Niemand kan zich toch? voorstellen hoe je de quarantaine doorkomt zonder kunst? Dan merk je dat je ergens een essentieel beroep hebt. Op een oproep voor het insturen van een filmpje kregen we hele mooie reacties, ook van nieuw publiek. Dat is wel wat ik heb geleerd uit deze crisis: je kunt veel meer je publiek opzoeken en ze actief kunt betrekken in je werk. Zo kan de promotie van voorstellingen ook veel interactiever om mensen te betrekken bij het thema en wat je probeert te zeggen. Dat wil ik graag vasthouden voor de toekomst.’

Wie of wat inspireert je op dit moment?

‘Veel dingen. omdat er nu meer tijd is om te lezen en muziek te luisteren. We zijn nu bezig met een muzikant die de muziek maakt voor onze dansfilm en zijn muziek is echt prachtig. Het is een IJslandse componist, Ólafur Arnalds, wiens muziek eerder hebben gebruikt voor een dansfilm. De online rechten zijn heel duur en daar hadden we geen geld voor. We hebben die man gemaild met de situatie of we toestemming mochten om de dansfilm ook online te zetten in deze uitzonderlijke situatie. Ik had nooit gedacht dat hij daar snel op zou reageren maar hij mailde zelf terug dat hij het mooi werk vond en dat we het online mogen zetten! Mensen staan in deze situatie meer open voor nieuwe dingen en de vraag hoe we de wereld mooier kunnen maken. ‘

Rosanne Schot

Rosanne Schot

HISTORICUS, DIGITAL ART

Andere berichten

Anne van den Dool
oktober 31, 2022
Anne van den Dool
september 19, 2022
Anne van den Dool
augustus 10, 2022